Thầy thuốc của bạn 12/06/2016.

(VOH) - Đột quỵ đứng thứ 3 nguyên nhân gây tử vong và hàng đầu gây tàn phế. Theo thống kê mỗi 45 giây trên thế giới có ít nhất một người bị đột quỵ. Nguy cơ đột quỵ trong cộng đồng lên đến 20%.

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh – Trưởng khoa Nội thần kinh bệnh viện Trưng Vương tư vấn.

dotquy1 VOH

VOH: Tại sao lại xảy ra đột quỵ?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Đột quỵ não hay tai biến mạch máu não là một khiếm khuyết chức năng thần kinh xảy ra đột ngột do tác động của cục máu đông, một mảng xơ vữa làm tắc hoặc vỡ mạch máu nuôi não. Diễn tiến này có thể tồn tại sau 24 giờ hoặc là nặng hơn có thể gây tử vong cho nạn nhân. Đó là định nghĩa của tồ chức đột quỵ thế giới.

VOH: Sự khác biệt giữa xuất huyết não và nhồi máu não?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Đột quỵ thiếu máu não do mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn bởi máu đông từ tim lên hoặc do mảng xơ vữa gây tắc dòng chảy. Đột quỵ xuất huyết não là khi mạch máu nuôi não bị vỡ do nhiều nguyên nhân như tăng huyết áp.

Khi mạch máu vỡ ra, triệu chứng lâm sàn xuất hiện rất nhanh như đau đầu dữ dội và tiến triển tới liệt nửa người nhanh hơn đột quỵ thiếu máu não.

VOH: Những dấu hiệu nào giúp nhận biết sớm tình trạng đột quỵ?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Triệu chứng kinh điển của đột quỵ bao gồm đau đầu, chóng mặt, liệt nửa người một bên, rối loạn tri giác, hoặc rối loạn cảm xúc nửa bên. Tuy nhiên, những dấu hiện có thể nhận biết được gồm có ba động tác cơ bản là mặt méo, giọng nói không rõ và chân tay không linh hoạt.

VOH: Ai là đối tượng có khả năng bị đột quỵ cao nhất?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Đột quỵ đang trẻ hóa. Đột quỵ không phân biệt tuổi tác mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Thứ nhất là bệnh lý bệnh nền ví dụ như tăng huyết áp, đái tháo đường, mỡ trong máu hay rối loạn chế độ dinh dưỡng và kèm theo lười vận động khiến mạch máu dễ xơ vữa. Nếu không tầm soát tốt bệnh nền thì nguy cơ bị đột quỵ rất cao.

VOH: Biến chứng có thể xảy ra khi bị đột quỵ?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Bệnh nhân không thể trở lại hoạt động bình thường. Khi vùng não bị tổn thương, dù có can thiệp kịp thời thì chức năng vùng não vẫn bị ảnh hưởng suốt đời. Tùy theo mức độ vùng não thiếu máu nhiều hay ít mà di chứng tàn phế có thể từ nhẹ tới nặng hoặc nằm liệt giường.

VOH: Nguy cơ tái phát đột quỵ được xác định như thế nào?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Nguy cơ tái phát đột quỵ khá cao. Do khi mạch máu đã bị tổn thương thì không thể phục hồi hoàn toàn. Nếu không theo dõi liên tục, những mảng xơ vữa còn lại sẽ bong ra gây tắc nghen mạch máu não. Lần sau sẽ nặng hơn lần trước vì vùng não đã thiếu máu nay lại thiếu máu thêm lần nữa khiến di chứng sẽ rất nặng nề.

dotquy2 VOH

VOH: Người bị đột quỵ có khả năng hồi phục được hay không?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Khi chưa có tiến bộ khoa học thì mức độ hồi phục phụ thuộc vào vùng não bị tổn thương lớn hay nhỏ. Tổn thương càng lớn, chức năng bị tàn phế càng nhiều. Hiện nay, sự tiến bộ về phương pháp điều trị như li giải cục máu đông trong vòng 3 giờ đầu sau đột quỵ, sử dụng thuốc tiêu sợi huyết giúp làm tan cục máu đông khi đó vùng máu chỉ bị thiếu máu chứ chưa bị hoại tử nên chức năng sẽ phục hồi nhanh hơn.

VOH: Cần làm gì khi người thân xuất hiện những dấu hiệu của đột quỵ?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Việc đầu tiên cần làm là đưa người bệnh đến những cơ sở y tế gần nhất, đặc biệt là những cơ sở y tế chuyên khoa về đột quỵ não để các bác sĩ có đủ thời gian can thiệp và cứu sống các tế bào não.

Việc không nên làm là thực hiện sơ cứu ở nhà. Nếu ở vùng xa, khi người bệnh rối loạn tri giác có thể đặt người bệnh nằm trên một mặt phẳng, nghiêng đầu qua một bên và gọi cấp cứu 115.

VOH: Nên phòng ngừa đột quỵ như thế nào cho đúng?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Việc phòng ngừa đột quỵ não chia ra hai lĩnh vực là phòng ngừa tiên phát và phòng ngừa thứ phát. Trong đó, phòng ngừa tiên phát rất quan trọng. Ngoài những yếu tố không thể thay đổi được như tuổi tác, giới tính, chủng tộc…chúng ta có thể phòng ngừa triệt những yếu tố lớn khác.

Thứ nhất, giữ huyết áp dưới 140/90 mmhg. Thứ hai, đưa đường huyết về dưới 120 mg/dl. Thứ ba, kiểm soát rối loạn lipit máu và năng vận động. Cuối cùng, chúng ta nên hạn chế bia rượu và thuốc lá và điều trị bệnh lý về tim mạch.

Thính giả VOH: Anh tôi bị bệnh tim, liệt nửa người và nói ngọng. Nhờ bác sĩ tư vấn phương pháp chăm sóc để tình trạng bệnh tiến triển tốt?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Trường hợp này có thể bệnh nhân bị đột quỵ thiếu máu não do cục máu từ tim gây tắc nghẽn. Với những di chứng trên, nên đưa bệnh nhân đi khám ở những cơ sở chuyên khoa đột quỵ để có phương án tập vật lý trị liệu. Đồng thời có liệu pháp điều trị thứ phát và kiểm soát tốt các bệnh lý về tim mạch để đột quỵ không tái phát.

Thính giả VOH: Khoảng bao nhiêu tuổi đã có nguy cơ bị đột quỵ và người trẻ có thể tầm soát đột quỵ bằng cách nào?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Độ tuổi bị đột quỵ não không có một chuẩn mực và càng lớn tuổi nguy cơ đột quỵ sẽ càng cao hơn. Để tầm soát đột quỵ, đầu tiên phải điều trị triệt để những yếu tố nguy cơ và các bệnh lý nền như có bị tăng huyết áp, rối loạn lipit máu, đái tháo đường hay tim mạch. Đồng thời, dành thời gian để vận động từ 30-45 phút mỗi ngày.

VOH: Phân biệt đột quỵ và cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua?

Bác sĩ Nguyễn Văn Minh: Triệu chứng thiếu máu cục bộ cũng giống như đột quỵ là tê yếu tay chân một bên, nói chuyện khó…. Nhưng triệu chứng này phục hồi rất nhanh chỉ trong vòng 1 giờ đầu.

Tuy nhiên, đây là báo hiệu nguy cơ đột quỵ sẽ đến trong 1-3 tháng đầu nếu bệnh nhân không tầm soát sức khỏe của mình. Cơn thiếu máu não cục bộ là do mạch máu co thắt nhưng chưa tắc nghẽn hoàn toàn khiến vùng não bị thiếu máu thoáng qua trong một thời gian ngắn.

Sau đó, máu lưu thông trở lại bình thường.

Tác phẩm truyện audio Cứ 45 giây, ít nhất 1 người đột quỵ gồm có 1 Chương, được cập nhật nội dung gần nhất vào 15/08/2019 hiện tại đã có đến 5.254 lượt nghe, thuộc chuyên mục Sức khỏe là một trong nhiều tác phẩm được quan tâm trên kênh nghe truyện audio

Danh sách các chương trong truyện

Cứ 45 giây, ít nhất 1 người đột quỵ ......

Bình chọn cho audio Xếp hạng 4.7 sao - 9 người bình chọn

Truyện liên quan khác